Περιεχόμενα


Αντικαπιταλισμός - Τι επιδιώκουμε και πώς θα το πετύχουμε

Γεύση από το μέλλον

"Αυτή η συγκέντρωση είναι για τον Κάρλο και για κάθε αγόρι και κάθε κορίτσι σαν και αυτόν σε ολόκληρο τον κόσμο". Με αυτά τα λόγια άνοιξε τον χαιρετισμό της στο σεμινάριο "Αντικαπιταλισμός: τι θέλουμε και πως θα το πετύχουμε" του "Globalise Resistance" και της "Πρωτοβουλίας Γένοβα 2001" η Χάιντι Τζουλιάνι, η μητέρα του Κάρλο. "Θα ήθελα να ήταν σήμερα εδώ αυτοί που μας αποκαλούνε βίαιους, αυτοί που μας ονομάζουν τρομοκράτες. Αλλά δεν τολμάνε να έρθουν. Θα αισθάνονταν ντροπή αν ήταν εδώ".

Στην Rastrigila, μια τεράστια αίθουσα με δυο χιλιάδες καρέκλες, κυριολεκτικά δεν έπεφτε καρφίτσα. Αλλοι κάθονταν στο πάτωμα, άλλοι έστεκαν όρθιοι στους διαδρόμους. Τα λόγια της Χάιντι Τζουλιάνι προκάλεσαν συγκίνηση αλλά και ενθουσιασμό: "Σας εύχομαι κάθε επιτυχία. Είμαι σίγουρη ότι το κίνημα βαδίζει στη σωστή κατεύθυνση, ότι θα συσπειρώνει όλο και περισσόετρο κόσμο".

Αλλά δεν ήταν μόνο η συγκίνηση. Το σεμινάριο εξελίχθηκε σε μια από τις πιο μεγάλες και πιο σημαντικές συζητήσεις του τριήμερου. Το πάνελ των ομιλητών περιλάμβανε τον Κριστόφ Αγκιτόν, από το γαλλικό ATTAC, τoν Λούκα Καζαρίνι, τον ηγέτη των "Disobedienti", τον Μάικλ Αλμπερτ από το Znet των ΗΠΑ. Από την Πρωτοβουλία Γένοβα 2001 εισηγητής ήταν ο Πάνος Γκαργκάνας ενώ από το Globalise Resistance o Τζοναθαν Νιλ και ο Αλεξ Καλίνικος. Ανάμεσα σε αυτούς που πήραν τον λόγο από κάτω ήταν ο Μπόρις Καγκαρλίτσκι, ο Μάικ Γκονζάλες, ο Πέτρος Κωνσταντίνου, ο Κρις Μπάμπερι και πολλοί άλλοι αγωνιστές από την Ιταλία και όλη την Ευρώπη.

"Ενας άλλος κόσμος είναι εφικτός", είπε, ανοίγοντας τη συζήτηση ο Τζόναθαν Νιλ. "Και θα συζητήσουμε πολύ για την εναλλακτική λύση. Αλλά, για μένα, είναι βέβαιο ότι ο κόσμος αυτός δεν θα έχει καμιά σχέση με την Ρωσία, την Κίνα και τα άλλα κράτη του υποτιθέμενου υπαρκτού σοσιαλισμού. Δεν ονειρευόμαστε ένα αστυνομικό κράτος. Και δεν θα έχει καμμιά σχέση με τις κοινοβουλευτικές δημοκρατίες, σαν τη Βρετανία ή την Ιταλία, όπου η δημοκρατία υπάρχει μόνο για μια μέρα κάθε τέσσερα χρόνια. Ολες τις υπόλοιπες, όμως, ζούμε σε δικτατορία. Το αφεντικό, στη δουλιά, είναι δικτάτορας. Μας λέει τι πρέπει να κάνουμε και εάν δεν το κάνουμε μας διώχνει. Το σχολείο είναι δικτατορία. Το πανεπιστήμιο είναι δικτατορία.

Θέλουμε έναν κόσμο δημοκρατικό, όπου η δημοκρατία θα αρχίζει από τους χώρους δουλιάς. Θέλουμε να εκλέγουμε τους διευθυντές, τους επικεφαλής.

Αλλά και αυτό ακόμα δεν είναι αρκετό. Και αυτή είναι μια εμπειρία που την έχουν όλοι όσοι έχουν δουλέψει σε συνεταιριστικές δουλιές. Στο τέλος καταλήγουν και αυτές δικτατορίες. Και η αιτία είναι η αγορά. Η παγκόσμια αγορά σε αναγκάζει να πειθαρχήσεις, μετατρέπεται σε αφεντικό σου. Για αυτό χρειάζεται να την αντικαταστήσουμε με ένα σύστημα αντιπροσώπων, εκλεγμένων από τους χώρους δουλιάς και τις γειτονιές -απλούς, τίμιους εργαζόμενους ανθρωπους και όχι διεφθαρμένους πολιτικούς- που θα μαζεύονται συχνά, κάθε βδομάδα, και θα αποφασίζουν αυτοί για τα πράγματα που χρειαζόμαστε και όχι η αγορά, το κέρδος και η απληστία των αφεντικών...

Μπορεί να μην είναι ένας τέλειος κόσμος, γιατί οι άνθρωποι θα συνεχίζουν να βρίσκονται αντιμέτωποι με την αρρώστια και τον θάνατο. Αλλά θα είναι ένας κόσμος ισότητας. Και πάνω από όλα ένας κόσμος χωρίς φόβο -για τους λογαριασμούς που δεν μπορούμε να πληρώσουμε, για την απόλυση, για την αστυνομία. Αυτό που ξέρω είναι ότι θα είναι ένας πολύ-πολύ καλύτερος κόσμος".

"Θέλουμε έναν κόσμο χωρίς φτώχεια, χωρίς πόλεμο, χωρίς ρατσισμό, χωρίς σεξισμό, χωρίς διακρίσεις" συνέχισε ο Πάνος Γκαργκάνας. "Αλλά το πιο δύσκολο ερώτημα είναι πως θα το πετύχουμε αυτό, πως θα φτάσουμε σε αυτόν τον κόσμο. Και πρέπει να είμαστε καθαροί. Θα το πετύχουμε με μια σειρά από εργατικές επαναστάσεις που θα ανατρέψουν τον καπιταλισμό και θα εγκαθιδρύσουν την εργατική εξουσία.

Εργατικό έλεγχο, πρώτα απ' όλα πάνω στην οικονομία. Γιατί αν θέλουμε να φτάσουμε σε μια κοινωνία όπου οι κρίσιμες αποφάσεις θα παίρνονται με γνώμονα τις ανθρώπινες ανάγκες και όχι το κέρδος, θα πρέπει είναι οι απλοί άνθρωποι αυτοί που θα αποφασίζουν, συλλογικά και δημοκρατικά, να αποφασίζουν ότι τα λεφτά θα πηγαίνουν για νοσοκομεία και σχολεία και όχι για βόμβες, όχι για τα πράγματα στα οποία σπαταλιούνται σήμερα.

Μήπως είναι λίγο "οικονομίστικα" όλα αυτά, μας ρωτάνε κάποιοι. Θα απαλλαγούμε από τον ρατσιμό, το σεξισμό και όλα αυτά τα προβλήματα με οικονομικές αλλαγές, με το πέρασμα του ελέγχου της παραγωγής στα χέρια των εργατών;

Και η απάντηση είναι ναι. Για δύο λόγους. Ο πρώτος, είναι ότι μόλις αρχίσουμε να έχουμε εργατικό έλεγχο στους χώρους δουλιάς θα αρχίσουμε αυτόματα να έχουμε και τον έλεγχο πάνω σε όλους αυτούς τους μηχανισμούς που παράγουν σήμερα τις σεξιστικές και ρατσιστικές ιδέες. Πρώτα από όλα πάνω στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης. Αν πάρουμε τον έλεγχο, δεν θα είναι αυτό ένα τεράστιο χτύπημα ενάντια στην διάδοση όλων αυτών των αντιδραστικών ιδεών;

Δημοκρατία

Ο δεύτερος λόγος είναι ότι η αλλαγή για την οποία συζητάμε, η δημοκρατία στους εργασιακούς χώρους, δεν πρόκειται να γίνει ομαλά, με ειρηνικά μέσα. Ο εργατικός έλεγχος δεν πρόκειται να θεσμοθετηθεί με κάποια απόφαση από το κοινοβούλιο. Θα είναι το αποτέλεσμα της δράσης του κινήματος, θα έρθει με οδοφράγματα, με καταλήψεις, με διαδηλώσεις, με την ενεργή συμμετοχή του ίδιου του κόσμου. Και αλλάζοντας την κοινωνία οι άνθρωποι αλλάζουν και τους εαυτούς τους. Και αυτό το έχουμε δει στις κινητοποιήσεις. Ανθρωποι που φοβούνταν το αφεντικό μετατρέπονται σε λιοντάρια στην απεργία. Και αυτή η διαδικασία θα πολλαπλασιαστεί δεκάδες, εκατοντάδες, χιλιάδες φορές στην εργατική επανάσταση."

"Βρισκόμαστε πραγματικά, σε παγκόσμιο επίπεδο, σε μια νέα κατάσταση" είπε ξεκινώντας την εισήγησή του ο Κριστόφ Αγκιτόν. "Μπαίνουμε σε ένα νέο κύκλο κινητοποιήσεων, κάτι σαν τη δεκαετία του 1960. Εχουμε ένα κίνημα που δεν είναι απλά το κίνημα των φτωχών αλλά ταυτόχρονα ένα κίνημα που ξεκινάει από το κέντρο του συστήματος. Ενα κίνημα που αγκαλιάζει τα πανεπιστήμια στην Ευρώπη, στην Αμερική και τώρα τελευταία ακόμα και στην Ιαπωνία. Και ο λόγος για τον οποίο ξεσηκώνονται αυτοί που υποτίθεται ότι δεν έχουν κανένα λόγο να κινητοποιηθούν είναι ότι το σύστημα βρίσκεται σε μια θεμελιακή κρίση. Για αυτό δεν είναι πια ένα μικρό κίνημα. Είναι ένα κίνημα που έχει αρχίσει να συνδέει μεταξύ τους τους αγώνες της νεολαίας με τους αγώνες των εργατών, των αγροτών.

Αυτο το κίνημα δεν έχει γίνει απλά μεγαλύτερο. Μέρα με τη μέρα γίνεται όλο και ριζοσπαστικότερο. Πριν από τρία χρόνια δεν μιλούσε για τον πόλεμο. Και πολλοί από μας ανησυχούσαν για την ικανότητά μας να μείνουμε ενωμένοι μετά την 11 Σεπτέμβρη. Αλλά το κίνημα κατάφερε όχι μόνο να επιβιώσει αλλά και να μεγαλώσει. Και αυτή είναι η πρώτη απόδειξη της δύναμης και της ριζοσπαστικοποίησής του.

Αλλά υπάχει και μια δεύτερη. Πριν από 2-3 χρόνια ο κόσμος που μιλούσε για το κίνημά μας το χαρακτήριζε κίνημα ενάντια στον νεοφιλευθερισμό. Είναι αλήθεια ότι το κίνημα ξεκίνησε από τις καμπάνιες ενάντια στο χρέος του Γ'Κόσμου. Αλλά τώρα έχει αρχίσει να ανοίγει τα κοινωνικά ζητήματα. Εδώ στην Ιταλία το εργατικό κίνημα μπόρεσε να οργανώσει, μετά τη Γένοβα, μια απεργία και να κατεβάσει τρία εκατομμύρια στους δρόμους. Tο κίνημά μας δεν είναι απλά ενάντια στον νεοφιλελευθερισμό. Είναι αντικαπιταλιστικό."

"Είμαστε ενάντια στην φτώχεια, την απληστία, τον ανταγωνισμό. Αλλά δεν νομίζω ότι αρκεί να μιλάμε για αξίες" είπε στην εισήγησή του ο Μάικλ Αλμπερτ. "Γιατί, όταν λέμε στον κόσμο ελάτε να παλέψουμε ενάντια στην αδικία, ακούγεται συχνά σαν να λέμε ελάτε να παλέψουμε ενάντια στα γηρατιά. Δεν μπορείς να παλέψεις ενάντια στα γειρατιά. Είναι μια πραγματικότητα της ζωής. Ο κόσμος δεν διστάζει να ενωθεί μαζί μας επειδή αποδέχεται την φτώχεια, την αδικία, την ταπείνωση. Διστάζει γιατί πιστεύει ότι όλα αυτά είναι αναπόφευκτα, όπως η βαρύτητα.

Για αυτό το σύνθημα "ένας άλλος κόσμος είναι εφικτός" θα πρέπει να αποκτήσει "σάρκα και οστά", μια θεσμοθετημένη δομή, έτσι ώστε ο κόσμος να μπορεί να καταλάβει ότι η πάλη ενάντια στην αδικία έχει νόημα, ότι μπορεί να οδηγήσει πραγματικά σε έναν δίκαιο κόσμο".

"Πιστεύω ότι το κίνημά μας έχει περάσει σε έναν νέο κύκλο μετά την Γένοβα και την 11 Σεπτέμβρη" είπε ο Λούκα Καζαρίνι. "Και στο κέντρο αυτού του νέου κύκλου βρίσκεται ο πόλεμος, που δεν είναι τυχαίος στον καπιταλισμό. Ο πόλεμος αντανακλάει τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί το σύστημα. Φυσικά ο καπιταλισμός, στην ιμπεριαλιστική του μορφή, χρησιμοποιεί τον πόλεμο για να καταλάβει νέες αγορές. Αλλά σήμερα υπάρχει και κάτι καινούργιο. Ο πόλεμος αυτός έχει κάτι το μόνιμο και το σταθερό. Είναι ένας πόλεμος ενάντια στους πληθυσμούς, σε κάθε κοινότητα. Και χρειάζεται να ξεκινήσουμε από αυτή την αφετηρία για να μπορέσουμε να ανταπεξέλθουμε στις προκλήσεις αυτού του νέου κύκλου. Για παράδειγμα είναι πάρα πολύ σημαντικό να ανοίξουμε τα ζητήματα της λιποταξίας και του μποϋκοτάζ ενάντια στον πόλεμο. Η εμπειρία μας, από το παρελθόν δείχνει ότι θα χρειαστεί να παραβιάσουμε τους νόμους για να αντισταθούμε.

Σήμερα το πρωϊ καταλάβαμε συμβολικά το εργοστάσιο της Caterpilar εδώ στην Φλωρεντία. Είναι ένα εργοστάσιο που παράγει τάνκς για το Ισραήλ. Φυσικά και παραβιάσαμε τους νόμους της ατομικής ιδιοκτησίας. Αλλά τιμήσαμε τους νόμους των ανθρωπίνων δικαιωμάτων..."

Τελευταίος ομιλητής ήταν ο Αλεξ Καλίνικος. "Το πρώτο πράγμα που είναι καθαρό είναι ότι εδώ κατασκευάζουμε το μέλλον. Η δημοκρατία για την οποία μιλάμε θα προκύψει από συγκεντρώσεις σαν αυτή εδώ. Ποιός θα πίστευε, τρία χρόνια πριν, ότι 40.000 άνθρωποι θα έρχονταν στην Φλωρεντία για να συζητήσουν πως θα αλλάξουνε τον κόσμο;

Πως φτάσαμε ως εδώ; Υπάρχει μια τάση που νομίζει ότι μπορεί να τραβήξει μια διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στο σήμερα και το παρελθόν, ανάμεσα στο νέο κίνημα και το εργατικό κίνημα. Είμαστε οι πλειοψηφίες, λένε, είμαστε το κίνημα των κινημάτων. Αλλά αυτό είναι ένα τρομαχτικό λάθος. Αν κοιτάξει κανείς όλα τα μεγάλα γεγονότα, όλες τις μεγάλες στιγμές θα δει ότι ήταν πετυχημένες ακριβώς επειδή συναντήθηκε το νέο κίνημα με την εργατική τάξη. Και το μέλλον θα εξαρτηθεί από την ικανότητά μας να κάνουμε αυτή η σχέση μόνιμη, χτισμένη γύρω από μια σταθερή στρατηγική. Γιατί, όπως έλεγε και η Ρόζα Λούξεμπουργκ, οι αλυσίδες του καπιταλισμού μπορούν να σπάσουν εκεί όπου χαλκεύονται, στα εργοστάσια, τα γραφεία, τα καταστήματα, στους χώρους δουλιάς.

Τη δεκαετία του 1990 μας έλεγαν ότι ο αιώνας που έρχεται θα είναι ο αιώνας του νεοφιλελεύθερου καπιταλισμού. Αντί για αυτό όμως τώρα έχει έρθει η επανάσταση στην ημερήσια διάταξη".


Περιεχόμενα